ABD-İran Görüşmeleri Cenevre'de Başladı: Anlaşma İmkânı Var mı?

ABD ve İran arasında artan gerginliği azaltmak amacıyla iki ülke temsilcileri, İsviçre'nin Cenevre kentinde yeni bir dolaylı müzakere turuna başladı. Görüşmeler, Umman'ın arabuluculuğunda gerçekleşiyor. ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Başkan Donald Trump'ın damadı Jared Kushner, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya geldi. Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi, iki taraf arasında mekik dokuyarak mesajları iletiyor.

Görüşmeler, ABD Başkanı Trump'ın nükleer silah elde edilmesini engellemek için askeri güç kullanımını göz ardı etmediği ve bölgeye 2003'ten bu yana en büyük askeri sevkiyatı gerçekleştirdiği bir dönemde gerçekleşiyor. Trump, 19 Şubat'ta "10-15 gün içinde anlaşma sağlanmalı" uyarısında bulunmuştu. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi'nin de müzakerelere dahil olması bekleniyor.

Müzakere sürecinde Tahran yönetimi, yaptırımların kaldırılması ve uranyum zenginleştirme hakkının tanınması karşılığında yeni tavizler sunacağını belirtirken, Washington tarafı nükleer programın yanı sıra balistik füze altyapısının da bölge istikrarı için ele alınması gereken temel bir sorun olduğunu savunuyor. İran Cumhurbaşkanı, İran Dini Lideri Ali Hamaney'in kitle imha silahlarını yasaklayan fetvasına dayanarak nükleer silah geliştirmeyeceklerini taahhüt etse de, ABD tarafı İran içindeki uranyum zenginleştirme faaliyetlerini nükleer silaha giden bir yol olarak görüyor.

İki taraf arasındaki derin görüş ayrılıkları, özellikle yaptırım muafiyetlerinin kapsamı ve uygulama sıralaması noktalarında düğümlenmeye devam ediyor. Askeri gerilim gölgesinde yürütülen görüşmelerin yankıları küresel enerji piyasalarında görülebiliyor. Suudi Arabistan, olası bir çatışmanın petrol sevkiyatını aksatması ihtimaline karşı üretimi artırma planlarını devreye sokarken, yatırımcılar diplomatik çözümün petrol arzındaki olası kesintileri önleyip önleyemeyeceğini takip ediyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, balistik füzelerin doğrudan Amerika'yı vurmak üzere tasarlandığını ve nükleer konuda ilerleme sağlanmadan diğer güvenlik başlıklarında yol almanın zor olacağını ifade ederek baskının süreceği sinyalini verdi. Görüşmeler Cenevre'de başlamışken, ABD'nin Doğu Akdeniz'e gönderdiği USS Gerald R. Ford uçak gemisinin birkaç gündür demirlediği Girit'ten ayrıldığı bildirildi. Geminin yeni güzergahı tam olarak bilinmezken, diğer uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ün Hint Okyanusu'nda olduğu belirtiliyor.